సనాతన సంప్రదాయంలో తొలి ఏకాదశి పర్వదినానికి, శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి ప్రీతిపాత్రమైన శనివారానికి అత్యంత అభేద్యమైన సంబంధం ఉంది. ఈ రెండింటి దివ్య కలయిక సంభవించిన వేళ, విష్ణు ఆరాధన చేయడం వల్ల సకల దోషాలు తొలగి ఆత్మశుద్ధి లభిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. జగద్రక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి ప్రవేశించే పవిత్ర సమయం సనాతన ధర్మంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం.
ఏమిటీ తొలి ఏకాదశి? – చాతుర్మాస్యానికి శ్రీకారం
ఆషాఢ మాస శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశినే "తొలి ఏకాదశి" లేదా "శయన ఏకాదశి" అని పిలుస్తారు. సంవత్సరంలో వచ్చే 24 ఏకాదశుల్లో ఇది అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది. ఆధ్యాత్మిక సాధనకు, శారీరక నిగ్రహానికి ప్రతీకగా నిలిచే నాలుగు నెలల "చాతుర్మాస్య వ్రత కాలం" ఈ పవిత్ర తిథితోనే ప్రారంభమవుతుంది.
శ్రీహరి యోగనిద్ర – శనివారపు దివ్య మహిమ
పౌరాణిక నమ్మకాల ప్రకారం శ్రీమహావిష్ణువు క్షీరసాగరంలో అనంతశేషునిపై యోగనిద్రలోకి వెళ్లే సమయమిది. ఏకాదశి తిథి పవిత్రతకు తోడు, శనివారం నాటి శ్రీనివాసుడి ఆరాధన జతకూడటం మహా పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుంది. ఈ అరుదైన యోగంలో ఉపవాస దీక్ష పాటించడం వల్ల శనిదోష నివారణతో పాటు మానసిక ప్రశాంతత ప్రాప్తిస్తుందని విశ్వసిస్తారు.
ఆలయాల్లో భక్తి శోభ – తులసి పూజా విశిష్టత
తొలి ఏకాదశి పర్వదినాన వైష్ణవ క్షేత్రాలు భక్తి పారవశ్యంతో అలరారుతాయి. తెల్లవారుజామునే పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించడం, విష్ణుమూర్తికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన తులసీ దళాలతో అర్చించడం, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ చేయడం ప్రధాన ఆచారాలుగా వస్తున్నాయి. ఇంటింటా, దేవాలయాల్లో హరినామ సంకీర్తనలతో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం నెలకొంటుంది.
జీవిత సమతుల్యతకు ఏకాదశి సందేశం
ఉపవాసం, జపం, సాత్విక జీవనం ద్వారా మనిషి తన మనస్సును, శరీరాన్ని నియంత్రణలో ఉంచుకోవడమే ఏకాదశి వ్రతం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. వేగవంతమైన ఆధునిక జీవనశైలిలో ఆత్మపరిశీలనకు, భక్తి చింతనకు ఈ పర్వదినం ఒక దివ్య మార్గదర్శిగా నిలుస్తుంది.


