ఆషాఢ పౌర్ణమి గిరి ప్రదక్షిణల వైభవం

భారతీయ సనాతన ధర్మంలో పర్వత రాజాలను ఆరాధించడం యుగయుగాలుగా వస్తున్న అపార నమ్మకం. సాక్షాత్ పరమేశ్వరుడో లేదా శ్రీమహావిష్ణువు స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించిన పవిత్ర గిరుల చుట్టూ కాలినడకన ప్రదక్షిణ చేయడం వల్ల జన్మజన్మాంతరాల పాపాలు నశించి, అభీష్టసిద్ధి, సంపూర్ణ ముక్తి కలుగుతాయని వేదప్రమాణం. దక్షిణ భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక పటంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సింహాచలం, అరుణాచలం, యాదాద్రి క్షేత్రాల్లో సాగే ప్రసిద్ధ గిరి ప్రదక్షిణల సమగ్ర విశేష కథనం.

సింహాచలంలో కన్నులపండువగా 32 కిలోమీటర్ల 'సింహగిరి' ప్రదక్షిణ

ఉత్తరాంధ్ర ఆధ్యాత్మిక నిలయం విశాఖపట్నంలోని సింహాచలం పవిత్ర దివ్యక్షేత్రంలో శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామివారి మహా గిరి ప్రదక్షిణ ఉత్సవం అశేష భక్తజనోత్సాహం నడుమ సాగుతుంది. వరాహ పురాణం ప్రకారం సింహాచలం కొండ చుట్టూ ఒక్కసారి పాదరక్షలు లేకుండా కాలినడకన 32 కిలోమీటర్లు చుట్టివస్తే, సమస్త భూమండలాన్ని ప్రదక్షిణ చేసినంత అనంత పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.

నేటి ప్రధాన సమయాలు.. ఉత్సవ వివరాలు

ఈ ఆషాఢ పౌర్ణమి మహోత్సవంలో భాగంగా జూలై 28, 2026 మంగళవారం మధ్యాహ్నం 2:00 గంటలకు తొలిపావంచా వద్ద ధర్మకర్తలు, అధికారులు కొబ్బరికాయ కొట్టి ప్రదక్షిణను అధికారికంగా ప్రారంభించారు. అదే సమయానికి అంటే సరిగ్గా మధ్యాహ్నం 2:00 గంటలకు స్వామివారి నిజ నిత్య స్వరూపాల పుష్ప రథం 32 కిలోమీటర్ల గిరి వలయంలో బయలుదేరింది. భక్తులు జూలై 28 మంగళవారం రాత్రి నుండి జూలై 29 బుధవారం వేకువ జాము వరకు రాత్రంతా హరినామస్మరణతో 32 కిలోమీటర్ల నడక సాగిస్తారు. ప్రదక్షిణ పూర్తయిన తర్వాత జూలై 29 బుధవారం ఉదయం నుండి భక్తులు కొండపై స్వామివారి నిజరూప దర్శనం పొందుతారు.

32 కిలోమీటర్ల సమగ్ర మార్గం

ఈ 32 కిలోమీటర్ల సమగ్ర యాత్ర తొలి పావంచా వద్ద ప్రారంభమై అడవివరం కూడలి, హనుమంతవాక, అప్పుఘర్ (సముద్ర స్నానాల ఘట్టం), సీతమ్మధార, బాలయ్యశాస్త్రి లేఅవుట్, పోర్టు స్టేడియం, మాధవధార, మురళీనగర్, ఎన్‌ఏడీ జంక్షన్, గోపాలపట్నం, ప్రహ్లాదపురం, పాతగోశాల మీదుగా తిరిగి తొలి పావంచా వద్ద సమాప్తమవుతుంది. ఈ దారిపొడవునా విశాఖ నగరవాసులు కులమతాలకు అతీతంగా ఉచిత నీరు, మజ్జిగ, పులిహోర ప్రసాదాలు అందిస్తూ సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటారు.

అరుణాచలంలో అష్టలింగ దర్శనంతో 14 కిలోమీటర్ల గిరివాలం

తమిళనాడులోని ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రం అరుణాచలం (తిరువణ్ణామలై)లో పర్వతమే సాక్షాత్ శివరూపం. ఇక్కడ ఆషాఢ పౌర్ణమి వేళ పవిత్ర ‘గిరివాలం’ అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుగుతుంది. ఈ పౌర్ణమి గిరివాల ముహూర్తం జూలై 28, 2026 మంగళవారం నాడు ప్రారంభమై, జూలై 29, 2026 బుధవారం ఉదయం 08:54 గంటల వరకు కొనసాగుతుంది. ఈ సమయం భక్తులు గిరివాలం చేయడానికి అత్యంత ప్రశస్తమైనదిగా అర్చకులు నిర్ణయించారు.

14 కిలోమీటర్ల ఈ సుదీర్ఘ గిరివాల మార్గంలో భక్తులు వరుసగా అష్టదిక్కుల్లో వెలసిన అష్టలింగాలైన ఇంద్ర, అగ్ని, యమ, నిర్రుతి, వరుణ, వాయు, కుబేర, ఈశాన్య లింగాలను దర్శిస్తూ రాత్రంతా "ఓం అరుణాచలేశ్వరాయ నమః" అనే శివనామ స్మరణతో ప్రదక్షిణ చేస్తారు.

యాదాద్రిలో 'స్వాతి నక్షత్ర' శ్రీనారసింహ గిరి ప్రదక్షిణ ప్రత్యేకత

దక్షిణ భారతదేశంలో సింహాచలం, అరుణాచలం తరహాలోనే తెలంగాణ మకుటమైన యాదాద్రి (యాదగిరిగుట్ట) శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దివ్య క్షేత్రంలోనూ గిరి ప్రదక్షిణ సంప్రదాయం అత్యంత వైభవంగా సాగుతుంది. అయితే ఇక్కడొక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక నియమం ఉంది.

సింహాచలం, అరుణాచలం క్షేత్రాలలో పౌర్ణమి నాడు గిరి ప్రదక్షిణలు నిర్వహిస్తే... యాదాద్రిలో మాత్రం కేవలం స్వామివారి జన్మనక్షత్రమైన 'స్వాతి నక్షత్రం' వచ్చిన రోజున మాత్రమే భక్తులు కొండ చుట్టూ గిరి ప్రదక్షిణ చేస్తారు. ఇక్కడ పౌర్ణమినాడు గిరి ప్రదక్షిణ ఉండదు. ప్రతి నెలా స్వాతి నక్షత్రం నాడు ఉదయాన్నే కొండ చుట్టూ ఉండే 5 కిలోమీటర్ల పవిత్ర మార్గంలో భక్తులు కాలినడకన నామస్మరణ చేస్తూ ప్రదక్షిణ పూర్తి చేసి స్వామివారి దర్శనం పొందుతారు. తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ తరహాలోనే భక్తులందరికీ అధికారికంగా గిరి ప్రదక్షిణా సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చిన తెలంగాణలోని మొట్టమొదటి ఆలయంగా యాదాద్రి నిలిచింది.

గిరి ప్రదక్షిణ పవిత్ర నిబంధనలు.. యాత్రా ఫలం

ఈ పుణ్యక్షేత్రాల్లో గిరి ప్రదక్షిణ చేసే భక్తులు తప్పనిసరిగా కాలినడకన నడవాలి. దారి పొడవునా "ఓం నమో నారసింహాయ" లేదా "ఓం అరుణాచలేశ్వరాయ నమః" అంటూ నిరంతరం భగవత్ నామస్మరణ చేయాలి. అలాగే ప్రదక్షిణ సమయంలో ఉపవాసం లేదా కేవలం సాత్విక ఆహారం మాత్రమే స్వీకరించాలి.

సింహాచలంలో 32 కిలోమీటర్ల నడక భూప్రదక్షిణ సమాన పుణ్యాన్ని ప్రదానం చేస్తే, అరుణాచలంలో 14 కిలోమీటర్ల గిరివాలం పునర్జన్మ రహిత ముక్తి మార్గాన్ని చూపిస్తుంది. యాదాద్రిలో 5 కిలోమీటర్ల ప్రదక్షిణ సర్వపాప నివారణతో పాటు శ్రీనారసింహ కృపాకటాక్షాలను కలిగిస్తుంది.